Alanya’da kendi işini kurmak isteyenlerin en sık tercih ettiği yapı şahıs işletmesidir. Kuruluşu görece hızlı, sermaye şartı olmayan ve işletmenin sahibiyle aynı kişi kabul edilen bu yapıda süreç; vergi dairesi kaydıyla başlar, oda kaydı ve sosyal güvenlik tesciliyle tamamlanır. Bu yazıda şahıs işletmesi kuruluşunun genel adımlarını özetliyoruz.
1. Faaliyet konusunu ve vergilendirme şeklini belirleyin
İlk adım, yapılacak işin ne olduğunu netleştirmektir. Faaliyetin ticari kazanç mı (ör. mağaza, kafe, emlak), serbest meslek kazancı mı (ör. avukatlık, mimarlık, danışmanlık) olduğu; defter türünü, kesilecek belgeleri ve bağlı olunacak odayı belirler. Faaliyet kodu (NACE) da bu aşamada seçilir. Alanya, Antalya büyükşehir sınırları içinde nüfusu 30 binin üzerinde bir ilçe olduğundan, 1 Ocak 2026’dan itibaren emtia alım-satımı, imalat ve lokanta gibi birçok faaliyette basit usul uygulanmamakta; bu işletmeler gerçek usulde vergilendirilmektedir.
2. İşyeri ve belgeleri hazırlayın
- Nüfus cüzdanı veya kimlik kartı
- İşyeri kira sözleşmesi ya da tapu fotokopisi
- Gerekli ise işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusu (belediye)
- Faaliyete özgü izin ve belgeler (ör. turizm, gıda, sağlık alanında)
İşyeri adresinin faaliyete uygun olması önemlidir. Alanya’da işyerleri için ruhsat başvuruları Alanya Belediyesi’ne yapılır; bazı faaliyetler ek izinler gerektirir.
3. Vergi dairesine işe başlama bildirimi
İşe başlama bildirimi, kanuni süre içinde bağlı olunan vergi dairesine yapılır. Bu işlem bugün büyük ölçüde Dijital Vergi Dairesi üzerinden ya da meslek mensubu aracılığıyla elektronik ortamda başlatılabilir. Bildirimin ardından vergi dairesi işyerinde yoklama yaparak faaliyetin fiilen başladığını tespit eder ve vergi levhası düzenlenir.
4. Oda kaydı
Ticari faaliyette bulunanlar faaliyetin niteliğine göre Alanya Ticaret ve Sanayi Odası’na ve ticaret siciline ya da ilgili esnaf ve sanatkârlar odasına kayıt olur. Serbest meslek erbabı ise kendi meslek odasına kayıtlıdır.
5. Sosyal güvenlik tescili
Vergi kaydıyla birlikte işletme sahibi, kural olarak kendi adına bağımsız çalışan (4/b, eski adıyla Bağ-Kur) sigortalısı olur. İşçi çalıştırılacaksa ayrıca SGK’ya işyeri tescili yapılır ve çalışanlar işe başlamadan önce sigortalı işe giriş bildirgesiyle bildirilir.
6. Defter, belge ve e-Dönüşüm
Seçilen esasa göre defterler tutulmaya başlanır, fatura veya serbest meslek makbuzu düzenlenir. Belirli şartları taşıyan mükellefler için e-Fatura, e-Arşiv fatura, e-Defter veya e-Serbest Meslek Makbuzu kullanımı zorunludur. Bu uygulamalar için mali mühür veya nitelikli elektronik sertifika gerekir.
Kuruluştan sonra takip edilecekler
- Aylık ve üç aylık beyannamelerin zamanında verilmesi
- Vergi ve sigorta primi ödemelerinin süresinde yapılması
- Belgelerin düzenli saklanması ve muhasebe kayıtlarına aktarılması
- Adres, faaliyet veya unvan değişikliklerinin süresinde bildirilmesi
Bilgilendirme: Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve mevzuat değişikliklerine bağlı olarak güncelliğini yitirebilir. Somut durumunuza ilişkin karar vermeden önce güncel mevzuatı ve ilgili kurumların duyurularını kontrol ediniz; gerektiğinde bir meslek mensubundan bireysel görüş alınız.
