Şahıs Firması Kuruluşu

Şahıs firması (şahıs işletmesi), tüzel kişiliği olmayan ve tek bir gerçek kişiye ait olan işletmedir. Kuruluşu en hızlı ve en düşük maliyetli işletme türüdür; buna karşılık işletme sahibi, işletme borçlarından kişisel malvarlığının tamamıyla sınırsız olarak sorumludur.

Tacir mi, esnaf mı?

Şahıs işletmesinin kaydı, faaliyetin niteliğine ve büyüklüğüne göre farklı sicillere yapılır:

• Tacir: Ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten gerçek kişiler ticaret siciline tescil olunur ve ilgili ticaret ve sanayi odasına kaydolur.
• Esnaf ve sanatkâr: Sermayesi ile bedeni çalışmasını birleştirerek geliri tacir düzeyine ulaşmayan kişiler esnaf ve sanatkârlar siciline kaydolur ve ilgili meslek odasına üye olur.

Vergilendirme ve defter türleri

• Kazanç gelir vergisine tabidir; gelir vergisi oranları artan oranlı tarife üzerinden %15 ile %40 arasında uygulanır.
• Kazancın ve hasılatın büyüklüğüne göre işletme hesabı esası veya bilanço esası defter tutulur. Belirli şartları taşıyan küçük işletmeler basit usulde vergilendirilebilir. Ancak 1 Ocak 2026’dan itibaren Antalya gibi büyükşehirlerde, nüfusu 30 binin üzerindeki ilçelerde (Alanya, Manavgat ve merkez ilçeler dahil) emtia alım-satımı, imalat, lokanta, inşaat ve şehir içi yolcu taşımacılığı gibi birçok faaliyet basit usul kapsamından çıkarılmış ve gerçek usule alınmıştır.
• KDV, muhtasar ve prim hizmet, geçici vergi ve yıllık gelir vergisi beyannameleri faaliyete göre verilir.

Kuruluş adımları

1. Faaliyet konusu ve işyeri adresinin belirlenmesi; kira sözleşmesi veya tapu belgesinin hazırlanması
2. Vergi dairesine işe başlama bildirimi (Dijital Vergi Dairesi üzerinden veya mali müşavir aracılığıyla)
3. Vergi dairesi işyeri yoklaması ve vergi levhasının alınması
4. Tacir ise ticaret siciline tescil ve oda kaydı; esnaf ise esnaf ve sanatkârlar siciline kayıt
5. Belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatı
6. e-Tebligat, gerekiyorsa e-Arşiv / e-Fatura başvurusu
7. Çalışan istihdam edilecekse SGK işyeri tescili

Sosyal güvenlik

İşletme sahibi, vergi kaydıyla birlikte 5510 sayılı Kanun’un 4/1-(b) bendi kapsamında (Bağ-Kur) sigortalı olur ve prim ödeme yükümlülüğü başlar.

Genç girişimcilere yönelik destekler

• Genç girişimci kazanç istisnası: İlk defa faaliyete başlayan ve 29 yaşını doldurmamış tam mükellef gerçek kişilerin kazançlarının, Gelir Vergisi Kanunu’nda belirlenen tutara kadar olan kısmı üç vergilendirme dönemi boyunca gelir vergisinden istisnadır. Bu istisna limited veya anonim şirket ortakları için uygulanmaz.
• Bağ-Kur prim desteği: Genç girişimcilere yönelik Bağ-Kur prim desteği, 7566 sayılı Kanun ile 2026 yılından itibaren kaldırılmıştır; işletme sahibinin Bağ-Kur primlerini kendisinin ödemesi gerekir.

Şahıs firması mı, şirket mi?

Şahıs firmasında sorumluluk sınırsızdır ve kazanç arttıkça gelir vergisi oranı yükselir. Kazancı yüksek veya risk düzeyi fazla olan faaliyetlerde limited şirket yapısı daha uygun olabilir. Kuruluş giderleri için Şirket Kurma Maliyeti sayfasına bakabilirsiniz.